پرسش
در نقل قول مستقيم بيش از 40 کلمه آيا حاشيه را از دو طرف به يک اندازه بيشتر ميگيريم يا جمله را justify ميکنيم و تراز سمت چپ را برابر با ساير سطرها قرار ميدهيم؟
پاسخ
اين كار به سليقه حروف چين بسته است. مهم آن است كه شيوه كار در سراسر نوشتار يكدست باشد و بخش منقول، با سبك نوشتار شما فرق داشته باشد.
پرسش
در استفاده از نقل قول مستقیم بیش از 40 کلمه که نویسنده مقاله، استفاده کننده از نقل قول، آن را در ادامهي کلامش آورده، به گونهاي که نقل قول جزيي از کلام گوينده است، چه بايد کرد؟ آيا باز دستور تورفتگي بيشتر، اندازه خط ريزتر را اعمال ميکنيم؟
با کلام نيمه تمام نويسندهي مقاله چه کنيم؟
پاسخ
اين موارد حكم «نقل در نقل» را دارد. معمولاً چنين نقلهايي در مقاله تحقيقي صورت مقبولي ندارد، مگر در تدوين گزيده مقالات يا چيزي شبيه آن. اما در چنين مواردي هر چه شما در برجسته سازي و تفكيك حد و حدود نقل قولهاي منابع خود دقيقتر عمل كنيد كارتان وجهه علمي بيشتر خواهد داشت. نقلهاي بلند از وجاهت علمي، نوشتار مي كاهد مگر در حكم متن يا نمونهاي باشد براي تحليل.
پرسش
وقتی در نوشتن مقاله از یکی از متون کهن شاهد میآوریم یا قسمتی از آن را نقل میکنیم و در کلمهای از نسخه بدل آن متن استفاده نمودهایم؛ چگونه باید بگوییم که از نسخه بدل استفاده کردهایم؟
پاسخ براي افزودن توضيحات اضافي به نقل قول ميتوانيد از دو قلاب استفاده كنيد. مثلا از كشف المحجوب نسخه بدلي را از پاورقي که ميخواهيد در خلال متن نقل بياوريد: «...اندر سفري كه ميزباني پديد آمد يا ماندگي [ديگر نسخ: ماندهاي] كه كسي وي را بر ستوري نشاند و ...»
پرسش
نحوهي نوشتن تنوين در پايان لغات چگونه است؟ در سالهاي اخير خيلي از متنها را ديدهام كه در آنها "فعلاً " را به شكل "فعلن" يا "حتماً " را به شكل "حتمن" نوشتهاند؛ كدام شكل درست يا متداولتر است؟
پاسخ
تنوین در اصل یک عنصر زبانی عربی است که کارکرد و انواع خاصی دارد: تنوین نکره، تنوین عوض و ... تنوین نقش معنایی خاصی (قیدی)به کلمه میدهد. این عنصر زبانی همراه واژههای عربی، وارد فارسی شده و حتی در ساخت زبان فارسی هم راه یافته است، به گونهای که فارسیزبانها آن را به آخر برخی واژههای فارسی و اروپایی هم میافزایند؛ مانند: "گاهاً"، "تلفناً".
در یکی دو دهه اخیر پیشنهاد نوشتن تنوین به صورت "نون ساکن" در خط فارسی مطرح شده و برخی از جمله برخی نویسندگان داستان و رمان آن را به کار میبرند. تا کنون شیوهى رایج همان شکل عربی بودهاست.
پرسش
سجاوندي يعني چه؟
پاسخ
محمدبن ابييزيد طيفور ملقب به شمسالدين و مکني به ابوالفضل السجاوندي القاري، متوفي (560هـ..ق) نخستينبار نشانههاي هفتگانهي وقف را به کار برد و از اين رو اين نشانهها سجاوندي خوانده شده و قرآنها را که اين نشانهها در آن به کار رود «قرآن سجاوندي» خوانند.
سجاوندي کردن، کنايه از منقش کردن است. زير زبر گذاردن و علامتهاي "سجاوندي" را در قرآن به کار بردن را نيز سجاوندي کردن ميگويند.(لوح فشرده لغت نامه، ويراست سوم)
در اصطلاح ادبی نشانههایي مانند نقطه و ويرگول که براي روشنتر کردن معنی جمله یا جدا کردن واحدهای آن از یک دیگر در یک نوشته به کار میرود، را علامتهاي سجاوندي ميگويند.